Xuyên khung

Tìm hiểu về dược liệu xuyên khung và một số bài thuốc

Vị thuốc Xuyên khung là loại củ (rễ) của cây xuyên khung, một vị thuốc cực kỳ tốt cho sức khỏe trong các bài thuốc dân gian, đặc biệt là khi kết hợp xuyên khung với các dược liệu khác có thể chữa các bệnh như đau đầu, kinh nguyệt không đều, đau nhức xương khớp, tim mạch,..loại cây này là một trong 50 vị thuốc thông dụng nhất trong y học cổ truyền. Cây thuộc dạng cây thân thảo, thuộc dạng cây sống lâu năm. Chiều cao trung bình cây khoảng 0,5 đến 1 mét, thân cây mọc thẳng đứng, phần rễ cây hình trụ, ít khi có cành phân nhánh khác, ở giữa cây là phần ruột rỗng, phần ngoài cây có các gân dọc. Hãy cùng camnanggiaitri.com tìm hiểu về vị thuốc này nhé!

Xuyên khung

Xuyên khung còn có tên khác là khung cùng

Trong bài viết này, hãy cùng tìm hiểu về công dụng cũng như một số bài thuốc có sự xuất hiện của xuyên khung, vị thuốc chữa bệnh kỳ diệu. Xuyên khung còn có tên khác là khung cùng, là thân rễ khô của cây xuyên khung. Theo Y sĩ YHCT chia sẻ, trong Đông Y, dược liệu này có vị cay, tính ôn, quy vào các kinh can, đởm và tâm bào. Xuyên khung có tác dụng hành khí hoạt huyết, khu phong táo thấp. Dùng để trị đau đầu, đau nhức xương khớp, đau quặn bụng, bế kinh, thống kinh.

Nguyên liệu hoạt huyết, điều kinh

  • Xuyên khung: 8g
  • Đương quy: 12g
  • Cách dùng: Đem sắc với rượu loãng (nửa nước nửa rượu) để uống. Dùng cho người kinh nguyệt không đều, muộn con.

Trừ phong, giảm đau

Bài thuốc số 1

Nguyên liệu

  • Xuyên khung: 6g
  • Tế tân: 3g
  • Khương hoạt: 8g
  • Bạch chỉ: 12g
  • Phòng phong: 12g
  • Kinh giới: 12gBạc hà: 6g
  • Cam thảo: 4g

Cách dùng: Tất cả nguyên liệu đem nghiền thành bột. Mỗi lần lấy 4g, dùng sắc nước uống hoặc pha với nước chè để uống. Tác dụng trị đau đầu do phong hàn hay đau đầu, váng đầu sau phẫu thuật.

Bài thuốc số 2

Nguyên liệu

  • Xuyên khung: 6g
  • Bạch cương tằm: 6g
  • Cúc hoa: 12g
  • Thạch cao sống: 12g

Cách dùng: Có thể đem nghiền thành bột hoặc dùng sắc uống. Trị đau đầu do phong nhiệt.

Hành khí, giải uất

Hành khí, giải uất

Bài thuốc số 1

Nguyên liệu

  • Xuyên khung: 8g
  • Thần khúc: 12g
  • Chi tử sao: 12g
  • Hương phụ: 12g
  • Thương truật: 12g

Cách dùng: Sắc uống hoặc làm hoàn. Dùng ngày 2 lần, mỗi lần 12g uống với nước nóng. Bài thuốc có tác dụng hành khí giải uất, hoạt huyết. Dùng trị bụng đầy trướng, đầy hơi, ợ chua, nôn mửa, tiêu hóa kém.

Bài thuốc số 2

Nguyên liệu

  • Xuyên khung: 6g
  • Hồng hoa: 6g
  • Quy vĩ: 12g
  • Trần bì: 12g
  • Thanh bì: 8g
  • Hương phụ: 8g
  • Đào nhân: 8g

Cách dùng: Đem sắc với rượu loãng để uống. Dùng khi vùng ngực bụng trướng đau.

Lưu ý: người âm hư hỏa vượng, kinh nguyệt quá nhiều, các chứng bệnh có khả năng gây xuất huyết dưới da và nội tạng khi dùng cần thận trọng.

Theo y học cổ truyền

  • Bổ huyết (theo Y Học Khải Nguyên).
  • Chỉ tả lỵ, khai uất, nhuận táo, khai uất (theo Cương Mục).
  • Khai uất, táo thấp, chỉ thống, hành khí, khứ phong, hoạt huyết (theo Trung Dược Đại Từ Điển).
  • Khu phong, hoạt huyết, hành khí, chỉ thống (theo Sổ Tay Lâm Sàng Trung Dược).
  • Ôn trung nội hàn (theo Biệt lục).
  • Bổ Can huyết, bổ phong hư, sấu Can khí, nhuận Can táo (theo Thang Dịch Bản Thảo).
  • Phá trưng kết, tiêu huyết ứ, súc huyết, điều hòa mạch (theo Nhật Hoa Tử Bản Thảo).
  • Hành khí, chỉ thống, hoạt huyết, khứ phong (theo Trung Hoa Nhân Dân Cộng Hòa Quốc Dược Điển).

Kiêng kỵ

  • Bệnh thượng thực hạ hư, âm hư hỏa vượng, nôn mửa, ho, mồ hôi tự ra, mồ hôi trộm, họng khô, miệng khô, phát sốt, phát khát, phiền táo, không dùng (Bản Thảo Kinh Sơ).
  • Khí thăng, đờm suyễn, không dùng (Bản Thảo Tùng Tân).
  • Bụng đầy, Tỳ hư, ăn ít, hỏa uất, không dùng (Đắc Phối Bản Thảo).
  • Uống Xuyên khung lâu ngày làm mất chân khí (Phẩm Hối Tinh Nghĩa).
  • Xuyên khung sợ vị Hoàng kỳ, Sơn thù, Lang độc ; Ghét vị Tiêu thạch, Hoạt thạch, Hoàng liên ;Phản vị Lê lô (Bản Thảo Mông Thuyên).
  • Hợp với Bạch chỉ làm thuốc dẫn, sợ vị Hoàng liên (Bản Thảo Kinh Tập Chú).
  • Âm hư hỏa vượng, thượng thực hạ hư mà khí hư, không dùng (Trung Dược Đại Từ Điển)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *